Di căn

Di căn là một thuật ngữ thường được sử dụng trong y học để nói về sự di chuyển của các tế bào ung thư sang các bộ phận, khu vực khác trong cơ thể. Nhìn chung, ung thư di căn có đặc điểm và tính chất gần giống với ung thư nguyên phát (ung thư chưa di căn, vẫn nằm ở vị trí ban đầu); tuy nhiên mức độ phát tán và nguy hiểm của chúng lớn hơn rất nhiều.

Ung thư di căn là gì và là giai đoạn mấy?

  • Ung thư di căn là ung thư đã lan rộng từ nơi bắt đầu đến những nơi khác trong cơ thể người bệnh. Ung thư di căn được gọi cùng tên với ung thư gốc (ung thư thứ phát). Ví dụ, ung thư vú lây lan đến phổi và tạo thành một khối u di căn gọi là ung thư vú di căn.

Với nhiều loại ung thư, tình trạng này còn được gọi là ung thư tiến triển hay ung thư giai đoạn 4.

Di căn có thể xảy ra theo 3 cách:

  • Phát triển trực tiếp tại các mô xung quanh khối u
  • Tế bào ung thư đi theo dòng máu đến các vị trí xa hơn
  • Tế bào ung thư đi theo hệ thống bạch huyết đến các hạch bạch huyết ở gần hoặc xa
Di căn
Di căn

Quá trình di căn diễn ra như thế nào?

Các tế bào ung thư có thể lan sang những bộ phận khác trong cơ thể theo nhiều bước, bao gồm:

  • Phát triển hoặc xâm lấn vào các mô bình thường ở xung quanh.
  • Di chuyển xuyên qua thành của các hạch bạch huyết gần bên hoặc qua thành mạch máu.
  • Thông qua hệ bạch huyết và theo dòng máu đến các bộ phận khác của cơ thể.
  • Ở lại các mạch máu nhỏ ở xa vị trí ban đầu, xuyên qua thành mạch và di chuyển vào trong các mô gần đó.
  • Phát triển tại các mô này cho đến khi hình thành một khối u nhỏ
  • Hình thành và phát triển các mạch máu mới, tạo ra nguồn cung cấp máu cho các khối u phát triển.

Hầu hết trong quá trình di căn, tế bào ung thư sẽ chết tại một số thời điểm. Tuy nhiên, nếu điều kiện thuận lợi, tế bào ung thư có thể hình khối u mới ở một vị trí khác trong cơ thể.

Tế bào ung thư có thể di căn đến những bộ phận nào?

Tế bào ung thư có thể lan đến hầu hết mọi bộ phận trong cơ thể, thông thường ung thư có thể lây lan tới  xương, gan, ổ bụng, phổi và não.

Khi nào thì ung thư sẽ di căn?

  • Ung thư là loại bệnh cần phải phát hiện sớm để lên phác đồ điều trị thích hợp, phát hiện càng muộn quá trình di căn sẽ càng đẩy nhanh dẫn đến việc khó khăn trong việc điều trị sau này.
  • Tế bào ung thư thường bắt đầu di chuyển khi bệnh tình hoặc thể trạng của người bệnh xấu đi vào giai đoạn cuối.

Dấu hiệu ung thư di căn

Không phải lúc nào ung thư di căn cũng gây ra các triệu chứng. Khi các triệu chứng xảy ra, bản chất và tần xuất của chúng sẽ phụ thuộc vào kích thước và vị trí của các khối u di căn. Một số dấu hiệu phổ biến của ung thư di căn bao gồm:

  • Đau, gãy xương, rối loạn vận động khi tế bào ung thư đã lan đến xương.
  • Nhức đầu, co giật hoặc chóng mặt khi tế bào ung thư đã lan đến não.
  • Khó thở, hoặc gặp các vấn đề về hô hấp khi ung thư đã lan đến phổi.
  • Vàng da hoặc sưng ở bụng khi ung thư đã lan đến gan.

Điều trị ung thư di căn như thế nào?

  • Khi bị di căn, phác đồ điều trị sẽ tùy theo từng loại ung thư, các phương pháp điều trị sẵn có, theo mong muốn của bạn. Ngoài ra, nó còn phụ thuộc vào tuổi, tình trạng sức khỏe toàn thân của bạn, hay như các phương pháp mà bạn đã được điều trị trước đó cũng ảnh hưởng tới lựa chọn điều trị…
  • Có nhiều phương pháp điều trị cho bạn bao gồm: phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, điều trị hormon, liệu pháp nhắm trúng đích, liệu pháp sinh học, miễn dịch, …

Mục tiêu của điều trị

Đối với nhiều bệnh nhân khi được chẩn đoán ung thư, mục tiêu điều trị là cố gắng điều trị triệt căn. Điều này có nghĩa là loại bỏ hoàn toàn các tế bào ung thư và không cho chúng tái phát trở lại. Tuy nhiên, khi bệnh đã ở giai đoạn di căn xa thì mục tiêu triệt căn có thể không khả thi nữa và bạn cần trao đổi với bác sĩ của mình về tiến trình điều trị tiếp theo.

Vậy nếu mục tiêu không thể triệt căn được nữa thì sao? Lúc này, mục tiêu điều trị là làm thế nào để bạn sống cuộc sống với chất lượng tốt nhất và kéo dài càng lâu càng tốt. Cụ thể hơn, mục tiêu có thể được chia thành bốn phần:

  • Có ít triệu chứng nhất gây ra từ bệnh ung thư.
  • Có ít tác dụng phụ nhất từ việc điều trị ung thư.
  • Làm cho bệnh nhân có chất lượng cuộc sống tốt nhất.
  • Giúp bệnh nhân kéo dài thời gian sống thêm lâu nhất có thể.

Mỗi bệnh nhân khác nhau có thể có mong muốn điều trị khác nhau. Quyết định điều trị nằm ở chính bạn, do đó hãy trao đổi và chia sẻ với bác sĩ của bạn những gì mà bạn cho là quan trọng và đưa ra mục tiêu của mình.

Khi ung thư đã di căn xa, bạn cần hiểu rằng tình trạng của bạn giống như 1 bệnh mạn tính, ví dụ như: tiểu đường, suy tim sung huyết, bệnh đa xơ cứng…Các bác sĩ có thể điều trị các triệu chứng nhưng không thể chữa khỏi hoàn toàn được.

Các bác sĩ có thể giúp bạn giải quyết các triệu chứng ung thư và các tác dụng phụ của điều trị. Khi bạn đau, bác sĩ có thể kê thuốc giảm đau cho bạn, xạ trị giảm đau hay thậm chí là phẫu thuật cắt bỏ khối u gây đau…Bạn cũng có thể được điều trị các tình trạng khác như buồn nôn, nôn, khó thở, nâng đỡ thể trạng…

Ung thư di căn sống được bao lâu?

Thời gian sống biến động theo nhiều loại bệnh ung thư, vì thế người bệnh phải tìm hiểu xem cách điều trị nào phù hợp với loại bệnh ung thư của chính mình. Những con số thống kê về tỷ lệ sống chỉ có thể giúp người bệnh nhìn ra một bức tranh chung, mỗi người cần phải trao đổi trực tiếp với bác sỹ chăm sóc nếu có những thắc mắc về cơ hội chữa khỏi bệnh tình.

Những thách thức trong cuộc sống của bạn khi ung thư đã di căn xa

Sống chung với ung thư di căn là một thách thức với nhiều khó khăn, nó khác nhau tùy vào mỗi người bệnh, bao gồm:

  • Cảm thấy khó chịu khi ung thư trở lại – Bạn có thể cảm thấy thất vọng, tức giận, buồn chán, hoặc cảm giác như không ai hiểu được những gì bạn đang trải qua, thậm chí là người thân của bạn.
  • Sự lo lắng rằng việc điều trị sẽ không hiệu quả, và bệnh ung thư của bạn ngày càng trở nên tồi tệ hơn.
  • Bạn phải đối mặt với các xét nghiệm kiểm tra và các quyết định điều trị.
  • Chia sẻ về tình trạng bệnh của bạn với gia đình và bạn bè.
  • Khi bạn cảm thấy kiệt sức hoặc gặp phải các tác dụng phụ từ điều trị, bạn cần có sự giúp đỡ, ngay cả những hoạt động thường ngày.
  • Tìm kiếm sự hỗ trợ về mặt tinh thần và cảm xúc.
  • Chi phí điều trị nhiều hơn – Ngay cả khi bạn có bảo hiểm y tế.

Giải quyết những thay đổi về cảm xúc lối sống

Khi đón nhận thông tin ung thư đã di căn, tâm trạng và thói quen sinh hoạt của bạn cũng thay đổi. Do đó, để đương đầu với nó bạn cần:

  • Tìm hiểu thêm về bệnh ung thư di căn: bạn có thể tìm những thông tin cơ bản, hữu ích về chăm sóc, điều trị, chế độ dinh dưỡng…
  • Nói chuyện, chia sẻ tình trạng bệnh của bạn với một chuyên gia tâm lý, một nhân viên hoạt động xã hội về ung thư hay đơn giản chia sẻ với chính nhân viên y tế đang chăm sóc, điều trị cho bạn.
  • Giải quyết căng thẳng: có nhiều cách để giúp giảm bớt căng thẳng như: tập thiền, tập yoga, thể thao…

Chia sẻ về những lo lắng và các mối quan tâm của bạn là rất quan trọng, ngay cả khi việc điều trị đang tiến triển tốt đẹp. Mọi người đều có thể sống lâu dài nhiều năm với bệnh ung thư di căn. Bác sĩ của bạn sẽ giúp bạn có chất lượng cuộc sống tốt nhất có thể trong suốt thời gian này.

Nguồn tham khảo:

Nguồn en.wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Metastasis, cập nhật ngày 25/05/2021

Nguồn uy tín Healthyungthu: https://healthyungthu.com/glossary/di-can/, cập nhật ngày 24/05/2021

This entry was posted in . Bookmark the permalink.