EGFR

Độ lọc cầu thận ước tính (EGFR) là giá trị cho biết mức độ thận lọc chất thải ra khỏi máu như thế nào cũng như giúp xác định tổn thương thận hiện có. EGFR cũng là phép đo chức năng thận tốt nhất. Độ lọc cầu thận càng cao, thận làm việc càng tốt. Độ lọc thông thường là khoảng 90-100 ml/phút.

Độ lọc cầu thận ước tính – EGFR là gì?

  • Độ lọc cầu thận GFR (Glomerular filtration rate) là đại lượng phản ảnh số lượng máu được lọc lọc bởi các quản cầu thận trong mỗi phút. Thông qua việc đo mức độ creatinin trong máu rồi tính toán một con số phản ánh về hoạt động hiện tại của thận, ta cũng được độ lọc cầu thận ước tính EGFR (estimated GFR).
  • Đo độ lọc cầu thận trực tiếp được xem là chính xác nhất để phát hiện sự thay đổi của thận, nhưng đo lường GFR trực tiếp rất khó khăn, phức tạp. Do vậy độ loc cầu thận ước tính (EGFR) được sử dụng thay thế.
  • Để đo độ lọc cầu thận ước tính EGFR ta có thể sử dụng một số phương trình dựa trên chỉ số Creatinin, Cystatin C một mình hoặc cả hai, kết hợp với thông tin về tuổi, giới tính, chủng tộc, chiều cao và cân nặng (trẻ em thêm chỉ số BUN – Lượng nitơ có trong ure) rồi từ đó sử dụng để đánh giá chức năng thận.
  • Độ lọc thông thường của cầu thận là khoảng 90 – 100 ml/phút.
EGFR
EGFR

Xác định độ lọc cầu thận ước tính EGFR nhằm mục đích gì?

  • EGFR là giá trị cho biết mức độ thận lọc chất thải ra khỏi máu cũng như giúp xác định tình trạng tổn thương thận hiện có.
  • Sàng lọc và phát hiện tổn thương thận sớm, giúp chẩn đoán bệnh thận mãn tính.
  • Theo dõi tình trạng hiện tại của thận, đánh giá chức năng thận.
  • Xét nghiệm Creatinin máu, Cystatin C, cùng với độ lọc cầu thận ước tính EGFR cũng thường được sử dụng để chẩn đoán, theo dõi những người bị đái tháo đường, suy thận hoặc tăng huyết áp: những bệnh mạn tính có thể dẫn đến tổn thương thận.

Kết quả xét nghiệm EGFR

Chỉ số bình thường

Ở người trưởng thành có sức khỏe bình thường, độ lọc cầu thận ước tính là trên 90 mL/ phút/1.73m2.

Độ tuổi càng cao thì mức độ lọc cầu thận sẽ càng giảm dần, ngay cả đối với người không bị bệnh thận.

Độ lọc cầu thận ước tính trung bình ở người bình thường dựa theo tuổi là:

  • Từ 20 – 29 tuổi: chỉ số EGFR trung bình là 116 mL/phút/1.73m2
  • Từ 30 – 39 tuổi: chỉ số EGFR trung bình là 107 mL/phút/1.73m2
  • Từ 40 – 49 tuổi: chỉ số EGFR trung bình là 99 mL/phút/1.73m2
  • Từ 50 – 59 tuổi: chỉ số EGFR trung bình là 93 mL/phút/1.73m2
  • Từ 60 – 69 tuổi: chỉ số EGFR trung bình là 85 mL/phút/1.73m2
  • Từ 70 tuổi trở lên: chỉ số EGFR trung bình là 75 mL/phút/1.73m2

Nếu EGFR trên 60

Nếu kết quả tổng kết trên 60 mL/phút/1.73m2 thì chức năng thận bình thường hoặc gần mức bình thường, có thể coi là ổn định. Tuy nhiên vẫn có thể có một số tổn thương thận hoặc nguy cơ mắc bệnh thận. Lời khuyên tốt nhất là không nên chủ quan và cần tiếp tục theo dõi, nhất là nếu quý vị có một hoặc nhiều yếu tố nguy cơ cao.

Nếu EGFR dưới 60

  • Nếu giá trị thu được dưới 60 mL/phút/1.73m2; đây là dấu hiệu cho thấy có đôi chút vấn đề ở chức năng thận. Để xác nhận lại điều này, bác sĩ có thể sẽ yêu cầu thực hiện lại xét nghiệm máu. Việc theo dõi các thay đổi đối với EGFR giúp bác sĩ biết tình trạng bệnh đang tiến triển nhanh hay chậm đến mức nào.
  • Để có thể chẩn đoán mắc bệnh thận mạn tính sẽ cần dựa trên kết quả GFR. Nếu liên tục dưới 60 mL/phút/1.73m2 trong khoảng thời gian hơn ba tháng hoặc đi kèm một số dấu hiệu khác về tổn thương thận (như albumin niệu, huyết niệu hoặc kết quả siêu âm hoặc sinh thiết thận bất thường); thì khả năng rất cao bệnh nhân đã tiến triển đến bệnh thận mãn tính.

Các vấn đề cần lưu ý

  • Độ lọc cầu thận ước tính EGFR của một người sẽ giảm dần theo tuổi tác, theo một số bệnh và có xu hướng tăng trong thai kỳ.
  • Độ lọc cầu thận ước tính cũng có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều loại thuốc, ví dụ như kháng sinh Gentamicin, Cefoxitin và thuốc điều trị ung thư Cisplatin có thể làm tăng nồng độ Creatinin huyết thanh từ đó làm sai lệch kết quả EGFR.

Câu hỏi thường gặp

1. Mức lọc cầu thận ước tính (EGFR) được sử dụng để làm gì?

  • Mức lọc cầu thận ước tính (EGFR) được sử dụng để sàng lọc và phát hiện tổn thương thận sớm, giúp chẩn đoán bệnh thận mãn tính (CKD) và theo dõi tình trạng thận.
  • Chương trình Giáo dục về Bệnh thận Quốc gia, Hiệp hội Thận học Hoa Kỳ và Tổ chức Thận học Quốc gia đều khuyến cáo rằng nên tính EGFR mỗi khi thực hiện xét nghiệm creatinine máu . Xét nghiệm creatinine được chỉ định thường xuyên như một phần của bảng chuyển hóa toàn diện (CMP) hoặc bảng chuyển hóa cơ bản (BMP) , hoặc cùng với xét nghiệm nitơ urê máu (BUN) để đánh giá sức khỏe của thận của bạn.
  • Creatinine, cùng với EGFR, thường được sử dụng để theo dõi những người đã biết CKD và những người mắc các bệnh như tiểu đường và huyết áp cao ( tăng huyết áp ) có thể dẫn đến tổn thương thận.
  • EGFR được tính bằng cystatin C được sử dụng tương tự như EGFR dựa trên creatinine. Cystatin C không phải là một phần của xét nghiệm thông thường và có thể không được cung cấp bởi tất cả các phòng thí nghiệm lâm sàng. Chuyên gia chăm sóc sức khỏe của bạn sẽ quyết định xem bạn có thể được lợi từ xét nghiệm bổ sung này hay không.

2. Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh thận

Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh thận có thể bao gồm:

  • Sưng hoặc bọng mắt, đặc biệt là xung quanh mắt hoặc ở mặt, cổ tay, bụng, đùi hoặc mắt cá chân
  • Nước tiểu có bọt, có máu hoặc màu cà phê
  • Giảm lượng nước tiểu
  • Các vấn đề khi đi tiểu, chẳng hạn như cảm giác nóng rát hoặc tiết dịch bất thường khi đi tiểu, hoặc thay đổi số lần đi tiểu, đặc biệt là vào ban đêm
  • Đau giữa lưng (mạn sườn), dưới xương sườn, gần vị trí của thận
  • Huyết áp cao ( tăng huyết áp )

Khi bệnh thận nặng hơn, các triệu chứng có thể bao gồm:

  • Đi tiểu nhiều hơn hoặc ít hơn thường xuyên
  • Cảm thấy ngứa
  • Mệt mỏi, mất tập trung
  • Chán ăn, buồn nôn hoặc nôn mửa
  • Sưng hoặc tê tay và chân
  • Da sạm
  • Chuột rút cơ bắp

Một EGFR có thể được lặp lại nếu kết quả ban đầu là bất thường để xem liệu nó có tồn tại hay không.

Xét nghiệm thường được chỉ định định kỳ khi bạn bị bệnh thận mãn tính (CKD) hoặc một tình trạng như tiểu đường hoặc tăng huyết áp có liên quan đến tăng nguy cơ tổn thương thận.

3. Làm cách nào để biết EGFR của tôi?

  • Bạn sẽ được xét nghiệm máu để xem có bao nhiêu creatinine trong máu. Creatinine là một chất thải đến từ cơ bắp của bạn. Thận khỏe mạnh sẽ lấy creatinine ra khỏi máu của bạn.
  • Bác sĩ sẽ tìm ra EGFR của bạn bằng cách sử dụng kết quả từ xét nghiệm creatinine, tuổi của bạn, giới tính và chủng tộc của bạn.

4. EGFR của tôi có nghĩa là gì?

EGFR bình thường là 60 trở lên. Nếu EGFR của bạn dưới 60 trong ba tháng trở lên, thận của bạn có thể không hoạt động tốt. Nếu EGFR của bạn dưới 15, bạn có thể phải bắt đầu chạy thận hoặc ghép thận . Sử dụng thang đo này để xem EGFR của bạn có thể có ý nghĩa gì.

Cho dù EGFR của bạn là bao nhiêu, hãy hỏi bác sĩ khi nào bạn nên xét nghiệm lại và những xét nghiệm khác bạn nên làm. Bác sĩ có thể muốn tìm các dấu hiệu khác của các vấn đề về thận bằng cách làm thêm xét nghiệm. Các thử nghiệm này có thể bao gồm:

  • Nước tiểu (đối với protein hoặc máu)
  • Máu (đối với các chất thải khác)
  • Huyết áp
  • Đường huyết

5. Tôi nên làm gì tiếp theo?

Nếu EGFR của bạn nhỏ hơn 60, hãy sớm nói chuyện với bác sĩ của bạn!

Nếu đây là lần kiểm tra EGFR đầu tiên của bạn, bạn có thể cần phải kiểm tra lại sau một vài tháng. Bác sĩ của bạn sẽ muốn xem liệu EGFR của bạn có dưới 60 trong ba tháng trở lên hay không. Hãy hỏi bác sĩ khi nào bạn nên đi xét nghiệm lại.

Cho dù EGFR của bạn cao hơn hoặc dưới 60, bạn có thể thực hiện các bước để giữ cho thận của mình khỏe mạnh nhất có thể:

  • Giữ huyết áp khỏe mạnh (dưới 120/80 đối với hầu hết mọi người)
  • Kiểm soát lượng đường trong máu nếu bạn bị tiểu đường
  • Thực hiện chế độ ăn ít muối, ít chất béo
  • Tập thể dục ít nhất 30 phút hầu hết các ngày trong tuần
  • Giữ cân nặng hợp lý
  • Không hút thuốc hoặc sử dụng thuốc lá

Nói chuyện với bác sĩ của bạn về các loại thuốc có thể giúp bảo vệ thận của bạn.

Nguồn tham khảo:

Nguồn en.wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Glomerular_filtration_rate, cập nhật ngày 24/05/2021

Nguồn uy tín Healthyungthu: https://healthyungthu.com/glossary/egfr/‎, cập nhật ngày 24/05/2021

This entry was posted in . Bookmark the permalink.