Hồng cầu

Hồng cầu là một trong những thành phần quan trọng trong máu, đảm nhiệm chức năng vận chuyển cung cấp oxy nuôi sống cơ thể người. Và tất nhiên, số lượng hồng cầu trong máu cần phải luôn duy trì ở mức đầy đủ mới đáp ứng trọn vẹn các hoạt động tuần hoàn cho con người.

Hồng cầu là gì?

  • Trong cơ thể, máu là dạng mô lỏng, gồm có hai phần: Tế bào và huyết tương. Trong đó, tế bào gồm hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu. Còn huyết tương chính là các yếu tố đông máu, kháng thể, protein, nội tiết tố, muối khoáng và nước.
  • Trước đây, dưới kính hiển vi quang học, người ta thấy rằng hồng cầu có hình tròn – đây cũng là nguồn gốc tên gọi “hồng cầu”. Nhưng hiện nay với kỹ thuật hiện đại, kính hiển vi điện tử đã giúp các nhà nghiên cứu thấy rõ hơn về hình dạng của hồng cầu. Nó chính là một dạng tế bào có hình đĩa hai mặt lõm, với kích thước rất nhỏ mà mắt thường không nhìn thấy được.
  • Hình dạng của hồng cầu chính là điều kiện thuận lợi để tăng diện tích bề mặt tiếp xúc và tăng khả năng khuếch tán oxy, đồng thời làm cho những tế bào này có thể dễ dàng vận chuyển oxy đi khắp cơ thể.
  • Hồng cầu chiếm số lượng nhiều nhất trong máu và có chứa huyết sắc tố khiến máu có màu đỏ. Thành phần chính của hồng cầu là hemoglobin (Hb), chiếm 34% trọng lượng.

Với những người bình thường, số lượng hồng cầu trong máu ngoại vi là:

  • Nam: 5.400.000 ± 300.000 /mm3.
  • Nữ: 4.700.000 ± 300.000/mm3.

Tuy nhiên, số lượng hồng cầu có thể thay đổi. Chẳng hạn ở trẻ sơ sinh, 2 tuần đầu tiên, các bé thường có lượng hồng cầu rất cao, sau đó, có thể xảy ra tình trạng vỡ hồng cầu – đây cũng là nguyên nhân của hiện tượng vàng da sinh lý của trẻ sơ sinh. Bên cạnh đó, những người lao động nặng hoặc người sống trên vùng cao thì số lượng hồng cầu cũng có thể nhiều hơn những người khác.

Hồng cầu
Hồng cầu

Đặc điểm của hồng cầu

  • Hồng cầu được sinh ra từ tủy của xương, phải trải qua nhiều giai đoạn “gian truân” mới được công nhận là “một hồng cầu trưởng thành”. Vòng đời của hồng cầu tồn tại vỏn vẹn chỉ từ 90 đến 120 ngày, sau đó nó sẽ bị tiêu hủy bởi sự tác động của gan và lá lách.
  • Trung bình mỗi ngày cơ thể chúng ta có khoảng 200 đến 400 tỷ hồng cầu “già nua” chết đi. Và tất nhiên, sự mất đi của tế bào già sẽ được sản sinh thêm hàng loạt hồng cầu mới thay thế nhiệm vụ của tế bào đã chết.

Cấu tạo hồng cầu

  • Quan sát dưới kính hiển vi điện tử, tế bào hồng cầu có hình dạng đĩa lõm hai mặt với đường kính khoảng 7,8 micromet, chỗ dày nhất khoảng 2,5 micromet và không quá 1 micromet ở trung tâm. Thể tích trung bình của hồng cầu khoảng 76 – 96 micromet3. Hồng cầu có khả năng biến dạng lớn, không bị rách hay vỡ khi di chuyển là nhờ lớp màng bọc dẻo dai bên ngoài.
  • Thành phần chính của hồng cầu là hemoglobin – protein giàu sắt tạo màu đỏ cho máu. Mỗi phân tử hemoglobin bao gồm 4 nguyên tử sắt, mỗi nguyên tử sắt sẽ liên kết với 1 phân tử oxy và 2 nguyên tử oxy. Hemoglobin chiếm khoảng 33% của 1 tế bào hồng cầu, có mật độ 14 g/dL ở nữ giới và 15,5 g/dL ở nam giới.
  • Giai đoạn phát triển từ tế bào tiền nguyên hồng cầu đến hồng cầu lưới diễn ra trong tuỷ xương. Tiếp theo hồng cầu lưới phóng thích ra máu ngoại vi từ 24 – 48 giờ thì mạng lưới biến mất và trở thành hồng cầu trưởng thành.
  • Hồng cầu có đời sống trung bình từ 90 – 120 ngày, mỗi ngày có đến 200 – 400 tỷ hồng cầu chết đi và bị tiêu hủy ở gan và lách, sau đó tủy xương sẽ tiết ra một đợt tế bào hồng cầu mới để thay thế và duy trì lượng hồng cầu đã mất trong cơ thể.

Chức năng của hồng cầu

Tế bào hồng cầu đóng vai trò vận chuyển oxy (O2) từ phổi đến các tế bào trong cơ thể đồng thời sẽ nhận lại khí cacbonic (CO2) từ các mô lên đào thải ở phổi (loại bỏ khí CO2). Chức năng của hồng cầu bao gồm:

  • Màng tế bào hồng cầu cấu tạo từ các lipid và protein cần thiết cho chức năng sinh lý, đồng thời thông qua hệ tuần hoàn hoạt động trong mạng lưới mao mạch.
  • Hồng cầu giúp vận chuyển các axit béo, axit amin, glucose từ mao ruột Nếu đủ lượng hồng cầu, da và niêm mạc (lưỡi, kết mạc mắt, nướu răng…) sẽ có màu hồng. Thiếu hồng cầu (thiếu máu, mất máu), thì máu sẽ không cung cấp đủ oxy cho các mô và cơ quan hoạt động, dẫn đến xuất hiện tình trạng da và niêm mạc nhợt nhạt, cơ thể mệt mỏi, giảm khả năng lao động, kém tập trung…

Hồng cầu thay đổi và những biến chứng không ngờ

Với sự thay đổi tăng lên hay giảm đi của hồng cầu trong cơ thể luôn đem đến các biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe.

Khi hồng cầu tăng

Tình trạng tăng hồng cầu  thường rất hiếm gặp, nên đa số chúng ta thường khá chủ quan và không để ý đến sức khỏe của mình. Hồng cầu tăng  vượt quá mức cho phép dẫn đến nhiều biến chứng như:

  • Rối loạn tuần hoàn tim.
  • Các biến chứng ở phổi.
  • Hẹp động mạch phổi.
  • Tim bẩm sinh.
  • Bệnh tủy xương.

Khi hồng cầu giảm

Mặc dù chỉ số hồng cầu trong cơ thể người có thể khác nhau, nhưng khi hồng cầu quá thấp vượt khỏi ngưỡng an toàn sẽ gây ra các các rối loạn trong cơ thể như sau:

  • Suy dinh dưỡng.
  • Suy tủy xương.
  • Chảy máu hoặc xuất huyết.
  • Bệnh thận.
  • Gây trình trạng mất nước trong cơ thể.
  • Thiếu oxy.

Làm thế nào để duy trì số lượng hồng cầu ổn định trong máu?

  • Để duy trì ổn định chỉ số hồng huyết cầu trong cơ thể một chế độ ăn khoa học, đầy đủ dinh dưỡng và  một lối sống lành mạnh là vô cùng cần thiết
  • Thường xuyên bổ sung những thực phẩm có chứa Axit folic: rau có màu xanh đậm, các loại ngũ cốc dinh dưỡng như yến mạch, đậu đỏ v.v…
  • Các loại thực phẩm chứa nhiều chất sắt: thịt đỏ, tàu hủ, đậu phộng, củ cải đường, thịt gà, cá biển, sữa, trứng v.v…
  • Thực phẩm giàu vitamin A: khoai lang, bí đỏ, cà rốt, dưa hấu, dưa vàng, ớt chuông, ớt ngọt, cà chua, cá trích v.v…
  • Ngoài ra, bạn nên duy trì chế độ sinh hoạt lành mạnh: ngủ đủ giấc tối thiểu 6 tiếng/ngày, ăn đúng giờ, bổ sung đủ 2 lít nước mỗi ngày và dành ra ít nhất 30 phút mỗi ngày để rèn luyện cơ thể.
  • Hơn thế nữa, với bệnh cao huyết áp bên cạnh việc bổ sung thực phẩm dinh dưỡng bạn còn có thể duy trì chỉ số hồng huyết cầu trong cơ thể bằng thảo dược APHARIN của công ty NESFACO. Sản phẩm được chiết xuất 100% từ cây thảo dược, không gây ra bất kỳ tác dụng phụ nào trong quá trình sử dụng.

Nguồn tham khảo:

Nguồn en.wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Red_blood_cell, cập nhật ngày 24/05/2021

Nguồn uy tín Healthyungthu: https://healthyungthu.com/glossary/hong-cau/, cập nhật ngày 24/05/2021

This entry was posted in . Bookmark the permalink.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.