Kháng thuốc

Kháng thuốc là khả năng vi khuẩn và các vi sinh vật khác chống lại một loại thuốc đã từng làm chúng bị đình trệ hoặc giết chết chúng.

Kháng thuốc là gì?

Kháng thuốc là tình trạng các vi sinh vật như vi khuẩn, virus, nấm, ký sinh trùng… kháng lại các thuốc kháng sinh đã nhạy cảm với các vi sinh vật này trước đây. Đó là hệ quả tất yếu của quá trình sử dụng thuốc trong điều trị và đặc biệt gia tăng khi việc lạm dụng thuốc kháng sinh ngày càng phổ biến hơn. Thậm chí, tình trạng kháng tất cả loại thuốc là cơn ác mộng của loài người.

Kháng thuốc
Kháng thuốc

Nguyên nhân của kháng thuốc

Ngay từ khi kháng sinh ra đời đã xuất hiện tình trạng kháng thuốc. Tuy nhiên ở Việt Nam tình trạng kháng thuốc diễn ra trầm trọng hơn do việc sử dụng kháng sinh tùy tiện khi không có đơn của bác sỹ, người dân có thể tự ý mua kháng sinh ở các hiệu thuốc. Bên cạnh đó việc sử dụng kháng sinh sử dụng rộng rãi, kéo dài, lạm dụng trong chăn nuôi gia súc, gia cầm, thủy sản và trồng trọt để điều trị, phòng chống dịch bệnh trên động vật, cũng như cho mục đích sản xuất đã làm cho các vi sinh vật thích nghi với thuốc, tạo điều kiện cho nhiều loại vi khuẩn trở thành kháng thuốc, làm cho thuốc kém hiệu quả hoặc không hiệu quả.

Hậu quả của kháng thuốc

  • Hiện nay, rất nhiều người thường lạm dụng thuốc để trị bất cứ bệnh gì với mong muốn nhanh chóng khỏi bệnh. Điều này gây ra mối nguy hiểm khôn lường bởi thuốc ngoài tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh thì còn tiêu diệt cả những vi khuẩn có lợi.
  • Thuốc sử dụng bừa bãi thường gây tác dụng phụ như: tiêu chảy, ói, dị ứng, sốc phản vệ thậm chí tử vong. Nguy hiểm hơn, lạm dụng thuốc dễ dẫn đến đề kháng thuốc, về sau khi cần sử dụng thuốc để tiêu diệt vi trùng gây bệnh thì sẽ không còn tác dụng nữa, người bệnh dễ có nguy cơ bệnh nặng hơn và có thể gây tử vong.
  • Khi người bệnh sử dụng thuốc, ít nhiều trên cơ thể sẽ có các vi khuẩn tiết ra các chất đề kháng lại thuốc mà người bệnh dùng. Vấn đề đề kháng với thuốc của vi khuẩn là quá trình có tích lũy, do đó, nếu sử dụng thuốc nhiều loại hoặc nhiều lần thì mức độ đề kháng với thuốc sẽ tăng lên, nếu càng nhiều loại thì cơ thể sẽ đề kháng càng nhiều thuốc. Cho nên, khi cần thuốc để diệt vi khuẩn hoặc quá trình điều trị bệnh sẽ khó khăn hơn ở các lần tiếp theo.
  • Hiện nay, ở nước ta, tình trạng tự ý mua và sử dụng thuốc không theo đơn vẫn còn phổ biến. Nhiều loại thuốc thuộc loại rất mới, chỉ dùng hạn chế trong bệnh viện nhưng lại bị dùng bừa bãi. Nhiều bệnh nhân có thói quen uống thuốc theo kinh nghiệm của người khác khi thấy triệu chứng bệnh tương tự nhau, điều này khiến cho bệnh có thể bị biến chứng, nặng thêm và làm vi khuẩn gây bệnh sinh sôi nảy nở dẫn đến tình trạng kháng thuốc thêm trầm trọng. Do đó, để đảm bảo sức khỏe của bản thân cũng như gia đình, chúng ta chỉ nên dùng thuốc khi đã được khám và có chỉ định của bác sĩ, khi sử dụng thuốc phải hết sức thận trọng, không tự ý dùng, phải thăm khám lâm sàng và tuân thủ theo phác đồ điều trị của bác sĩ.

Cần làm gì để phòng, chống kháng thuốc?

Đối với người bệnh

  • Chỉ mua và sử dụng thuốc theo đơn và hướng dẫn của cán bộ y tế.
  • Không bỏ dở giữa chừng việc điều trị thuốc khi thấy sức khỏe khá hơn.
  • Không sử dụng thuốc thừa của lần điều trị trước hoặc thuốc hoặc đơn thuốc của người khác.
  • Phòng tránh lây nhiễm vi khuẩn bằng cách thường xuyên rửa tay, che miệng khi ho, hắt hơi; chế biến và sử dụng thực phẩm an toàn; hạn chế tiếp xúc với người bệnh, tiêm chủng đúng hạn định…

Đối với người chăn nuôi

  • Chỉ mua và sử dụng thuốc để điều trị nhiễm khuẩn hay phòng bệnh cho vật nuôi theo hướng dẫn của cán bộ thú y.
  • Không sử dụng thuốc cho vật nuôi vì mục đích tăng trưởng.
  • Không dùng thuốc, hóa chất cấm sử dụng cho vật nuôi.
  • Ghi chép và lưu giữ tên tất cả các loại thuốc đã sử dụng cho vật nuôi.
  • Tiêm phòng vắc xin cho vật nuôi để giảm việc sử dụng thuốc.
  • Áp dụng các bước thực hành tốt ở tất cả các khâu của quá trình sản xuất và chế biến thức ăn có nguồn gốc từ động vật và thực vật.
  • Vệ sinh và chăm sóc vật nuôi tốt để ngăn ngừa bệnh truyền nhiễm.

Nguồn tham khảo:

Nguồn en.wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Drug_resistance#Treatment, cập nhật ngày 24/05/2021

Nguồn uy tín Healthyungthu: https://healthyungthu.com/glossary/khang-thuoc/‎, cập nhật ngày 24/05/2021

This entry was posted in . Bookmark the permalink.