Tràn dịch màng phổi

Tràn dịch màng phổi là sự tích tụ dịch trong khoang nằm giữa phổi và thành ngực có thể do nhiều nguyên nhân gây ra. Tràn dịch có thể gây khó thở. Nhiều trường hợp cần phải đặt ống để dẫn lưu dịch ra ngoài. Điều trị chủ yếu là điều trị nguyên nhân gây ra tràn dịch màng phổi.

Tràn dịch màng phổi là gì?

Tràn dịch màng phổi hay tình trạng “phổi ứ nước” là sự tích tụ bất thường của chất lỏng trong khoang màng phổi. Bình thường lượng dịch trong khoang màng phổi chỉ có khoảng 10 – 20ml. Đây là lý do có thể khiến bạn bị tức ngực, khó thở.

Tràn dịch màng phổi
Tràn dịch màng phổi

Các dạng thường gặp

Dịch tràn màng phổi gồm có hai loại chính là:

  • Dịch thấm: Loại dịch màng phổi này tương tự như dịch có trong khoang màng phổi, được hình thành từ dịch rò rỉ qua màng phổi bình thường. Loại tràn dịch này hiếm khi cần được dẫn lưu trừ khi có quá nhiều dịch tích tụ. Nguyên nhân phổ biến nhất gây ra tình trạng này là suy tim sung huyết.
  • Dịch tiết: Các dịch tiết có thể hình thành từ dịch dư thừa, protein, máu, tế bào viêm và do vi khuẩn đi qua các mạch máu tổn thương và xâm nhập vào màng phổi. Đối với tình trạng này, bạn sẽ cần phải dẫn lưu dịch tùy thuộc vào kích thước và tình trạng viêm. Nguyên nhân gây bệnh là do viêm phổi và ung thư phổi.

Nguyên nhân gây tràn dịch màng phổi?

Tràn dịch phổi có nguyên nhân do nhiều loại bệnh khác nhau gây nên như:

  • Lao màng phổi: thường gặp ở người trẻ tuổi khỏe mạnh, có thể có cả lao phổi kèm theo.
  • Ung thư phổi: có thể gây tràn dịch do tế bào ung thư xâm lấn vào màng phổi, hoặc do bít tắc lưu thông của dịch màng phổi. Đôi khi là do tế bào ung thư từ nơi khác di căn vào màng phổi.
  • Suy tim: xuất hiện ở người bệnh đã có bệnh lý tim mạch trước đây. Tim bị suy không thể bơm tống máu hết, gây ứ máu lại trong phổi, làm cho dịch thoát khỏi mạch máu vào khoang màng phổi.
  • Viêm phổi: Phổi bị nhiễm trùng lan ra màng phổi hoặc vị trí phổi tổn thương gần sát màng phổi, gây kích thích màng phổi tăng tiết dịch. Bệnh nhân cần được điều trị đúng, kịp thời, tránh tạo thành ổ mủ, dày dính màng phổi, hạn chế hô hấp thông khí.

Triệu chứng tràn dịch màng phổi

Một số trường hợp không xuất hiện triệu chứng. Nếu triệu chứng xuất hiện là khi dịch đã chứa đầy trong khoang ngực.

Một số triệu chứng có thể xuất hiện như:

  • Ho khan
  • Khó thở, đặc biệt là khi nằm
  • Sốt và các triệu chứng giống như cúm
  • Tức ngực
  • Đau buốt, dữ dội khi hít thở sâu.
  • Nấc kéo dài cũng có thể là triệu chứng của bệnh tràn dịch màng phổi.

Một số trường hợp chỉ được phát hiện tràn dịch màng phổi khi làm xét nghiệm kiểm tra một bệnh lý khác.

Ngoài ra, điều quan trọng cần lưu ý là các triệu chứng của tràn dịch màng phổi có thể giống các triệu chứng của các bệnh phổi khác. Một người cần được hỗ trợ y tế ngay lập tức nếu họ gặp bất kỳ triệu chứng nào kể trên.

Biến chứng nguy hiểm khi tràn dịch màng phổi

Hầu hết người bệnh tham gia trị liệu sẽ hồi phục trong vòng vài tuần hoặc vài tháng tùy theo nguyên nhân gây bệnh. Một số trường hợp tràn dịch trong phổi có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng hơn, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng, nguyên nhân và phương pháp điều trị được áp dụng khác nhau. Các biến chứng nghiêm trọng có thể bao gồm:

  • Phù phổi hoặc tràn dịch phổi
  • Xẹp phổi
  • Nhiễm trùng hoặc chảy máu
  • Tràn khí dưới da
  • Suy hô hấp
  • Màng phổi trung thất
  • Chèn ép tim.

Chẩn đoán tràn dịch màng phổi

  • Để chẩn đoán bệnh, bác sĩ có thể yêu cầu kiểm tra sức khỏe và hỏi bạn về các triệu chứng. Chẩn đoán tùy vào nguyên nhân gây tràn dịch màng phổi. Nên bạn cần nắm rõ thể trạng sức khỏe của mình, trình bày cho bác sĩ. Từ đó bác sĩ có những chẩn đoán lâm sàng chính xác và kịp thời nhất. Và tiếp tục cho bạn thực hiện các bước xét nghiệm tiếp theo để chữa trị.
  • Các xét nghiệm chẩn đoán tràn dịch màng phổi
  • Sau khi chẩn đoán lâm sàn qua các triệu chứng bệnh, bác sĩ sẽ cho bệnh nhân làm các xét nghiệm chuyên sâu. Nhờ đó, bác sĩ phát hiện chính xác bệnh, tình trạng bệnh cũng như lựa chọn được các phương pháp điều trị hiệu quả. Các xét nghiệm thường phải làm như: X-quang phổi thẳng, CT phổi,.. thực hiện CT phổi cho hình ảnh chi tiết hơn x-quang. Làm trong trường hợp cần khảo sát chuyên sâu hay x-quang ngực không rõ ràng.
  • Siêu âm màng phổi giúp định vị được vị trí của dịch để có thể chọc lấy dịch ra làm xét nghiệm. Xét nghiệm phân tích dịch màng phổi qua việc lấy mẫu dịch qua chọc hút dịch màng phổi. Bác sĩ sẽ đưa kim vào khoang màng phổi để lấy dịch làm xét nghiệm.

Cách điều trị tràn dịch màng phổi

Tùy theo nguyên nhân gây tràn dịch màng phổi, nếu do viêm phổi thì dùng kháng sinh, lao phổi thì dùng thuốc kháng lao hay ung thư phổi thì hóa trị, xạ trị… Do đó việc điều trị tràn dịch màng phổi rất khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh

Tràn dịch màng phổi lượng nhiều, nhiễm trùng hoặc viêm đôi khi cần được dẫn lưu để giúp bạn cảm thấy dễ chịu hơn. Một số phương pháp điều trị tràn dịch màng phổi bao gồm:

Chọc hút dịch màng phổi

Nếu tràn dịch nhiều, bác sĩ có thể chọc tháo bớt dịch màng phổi, nhiều hơn mức cần thiết làm xét nghiệm, mục đích để giảm bớt các triệu chứng của bạn. Đối với phương pháp này chỉ được chỉ định cho những bệnh nhân tràn dịch màng phổi lượng vừa.

Đặt ống dẫn lưu màng phổi

Đặt một ống thông dài qua da vào khoang màng phổi để lấy dịch ra. Ống dẫn này có thể để nhiều ngày tùy theo chỉ định của bác sĩ.

Gây dính màng phổi

Một chất gây kích ứng (như talc hoặc doxycycline) sẽ được tiêm vào khoang màng phổi. Chất này làm viêm màng phổi và thành ngực, sau đó liên kết chặt chẽ với nhau khi chúng lành lại. Chọc tháo dịch hay đặt ống dẫn lưu màng phổi làm giảm nhanh các triệu chứng nhưng dịch thường tái phát ngay. Phương pháp này và có thể gây mất protein, dịch, điện giải, làm xấu thêm thể trạng của bệnh nhân. Do đó gây dính màng phổi là giải pháp điều trị không đặc hiệu tối ưu để ngăn ngừa dịch tái lập. Phương pháp này nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống và kéo dài thời gian sống thêm cho bệnh nhân.

Tràn dịch màng phổi có lây không?

Tràn dịch màng phổi có lây không là thắc mắc cũng như lo lắng của rất nhiều người. Để trả lời cho câu hỏi này còn căn cứ vào tác nhân gây nên bệnh. Ví dụ như:

Tràn dịch màng phổi xuất phát từ ung thư phổi:

Thông thường, những người bị ung thư phổi ở giai đoạn 3 và 4 mới xảy ra hiện tượng tràn dịch màng phổi. Có nhiều nguyên nhân gây ung thư phổi và bệnh không có khả năng lây lan.

Tràn dịch màng phổi xuất phát từ lao phổi:

Lao phổi là bệnh có khả năng lây lan nhanh chóng khi nói chuyện, ho, hắt hơi, dùng chung bát đĩa,… Vì thế, những người bị tràn dịch màng phổi do lao phổi có khả năng lây nhiễm rất cao. Người bệnh cần tự cách ly điều trị bệnh triệt để để tránh lây lan sang người thân, bạn bè.

Tràn dịch màng phổi có nguy hiểm không?

  • Tràn dịch màng phổi có nguy hiểm hay không còn tùy thuộc vào nguyên nhân gây ra tràn dịch màng phổi và mức độ tràn dịch. Nếu nguyên nhân do ung thư việc điều trị gặp phải nhiều khó khăn vì thường tái phát tràn dịch sau khi hút dịch màng phổi. Tràn dịch cấp tính nếu không được xử lý kịp thời có thể gây tử vong, do chèn ép phổi, giảm khả năng hô hấp, gây thiếu oxy.
  • Những trường hợp tràn dịch màng phổi ác tính thường tái đi tái lại nhiều lần dù đã được điều trị đúng cách. Tràn dịch màng phổi gây ảnh hưởng rất lớn đến hô hấp, thiếu oxy nuôi dưỡng cơ thể. Có thể để lại một số di chứng như: dày màng phổi, vôi hóa màng phổi. Các di chứng này ảnh hưởng tới khả năng hô hấp của người bệnh.
  • Việc phát hiện sớm bệnh giúp điều trị hiệu quả, nên khi có các dấu hiệu như khó thở tăng dần, đau ngực… người bệnh không nên chủ quan mà cần đến các cơ sở Y tế khám để chẩn đoán sớm bệnh.

Dự phòng tránh bệnh tràn dịch màng phổi

  • Để tránh mắc các bệnh về phổi, áp-xe gan do vi khuẩn hoặc do ký sinh trùng thì cần xây dựng môi trường sống xanh sạch. Vì vậy, vệ sinh môi trường sống thường xuyên, đảm bảo an toàn thực phẩm. Nên ăn chín, uống chín, không ăn các loại thực phẩm chưa nấu chín (tiết canh, gỏi cá, nem chua, nem chạo, rau sống).
  • Không hút thuốc lá để phòng các bệnh về đường hô hấp.
  • Cần rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
  • Vệ sinh họng, miệng, răng thật sạch hàng ngày bằng hình thức đánh răng, súc họng sau khi ăn, trước và sau khi ngủ dậy.

Nguồn tham khảo:

Nguồn en.wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Pleural_effusion, cập nhật ngày 24/05/2021

Nguồn uy tín Healthyungthu: https://healthyungthu.com/glossary/trang-dich-mang-phoi/‎, cập nhật ngày 24/05/2021

This entry was posted in . Bookmark the permalink.