Viêm phổi

Viêm phổi là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp dưới gây nhiều biến chứng nghiêm trọng, nếu không kịp thời điều trị có thể dẫn đến tử vong cho người lớn lẫn trẻ nhỏ.

Viêm phổi là gì?

Viêm phổi chính là một dạng bệnh lý xảy ra do phổi bị nhiễm trùng làm cho phế nang, tiểu phế quản, tế bào liên kết kẻ,… bị viêm nhiễm và tổn thương. Tuy nhiên tùy thuộc vào mức độ tổn thương mà các triệu chứng của bệnh cũng khá đa dạng. Trong trường hợp viêm phế quản nặng đến nghiêm trọng thì khả năng đe dọa đến tính mạng là rất cao.

Viêm phổi
Viêm phổi

Phân loại bệnh viêm phổi dựa trên nguồn lây nhiễm

1. Viêm phổi do lây nhiễm ở bệnh viện

Tại Việt Nam, các nhà khoa học cũng ghi nhận viêm phổi bệnh viện chiếm tỷ lệ khoảng từ 21% đến 75%, trong đó viêm phổi do lây nhiễm qua thở máy chiếm đến 90% và được xác định sau thở máy 48 giờ. Đây là một vấn đề rất khó khăn mà các khoa lâm sàng, đặc biệt là khoa hồi sức tích cực phải đương đầu vì khó chẩn đoán, kéo dài thời gian điều trị, tốn kém rất nhiều chi phí.

2. Viêm phổi cộng đồng

Viêm phổi mắc ở cộng đồng là một bệnh đường hô hấp thường gặp, có thể tiến triển nặng và gây nhiều biến chứng. Nguyên nhân gây ra viêm phổi cộng đồng phần lớn do vi khuẩn, virus, nấm…, ngoài ra viêm phổi cộng đồng ở trẻ nhỏ thường gặp nhất là viêm phổi hít, xảy ra sau khi trẻ hít phải thức ăn, chất lỏng hoặc chất nôn vào trong phổi (sặc sữa, sặc cháo, trẻ bị ho…)

3. Viêm phổi do vi khuẩn

Viêm phổi do vi khuẩn là loại viêm phổi thường gặp nhất trong tất cả các loại viêm phổi ở người lớn và trẻ nhỏ. Viêm phổi do vi khuẩn thường không khó để nhận biết và việc điều trị thông thường không quá phức tạp.

4. Viêm phổi do virus

Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), 30% trường hợp viêm phổi ở người lớn và trẻ em đến từ việc nhiễm virus, đứng thứ 2 sau vi khuẩn. Có rất nhiều loại virus gây ra viêm phổi như virus cảm lạnh và virus cảm cúm, do đó biểu hiện của bệnh viêm phổi do virus rất dễ nhầm lẫn với cảm cúm thông thường như: Sốt, ớn lạnh, run, ho khan, tuy nhiên có thể bội nhiễm và trở thành ho có đờm, chảy nước mũi, đau cơ, đau đầu, yếu người, mệt mỏi

5. Viêm phổi do nấm

Viêm phổi do nấm là tình trạng bệnh nhân hít phải bào tử của nấm gây viêm nhiễm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ hô hấp với mức độ phát triển nhanh. Bệnh thường có diễn biến phức tạp nếu không được điều trị kịp thời có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm thậm chí thiệt mạng.

Ngoài nguyên nhân chủ yếu trên thì những tác nhân như: khói thuốc lá, bụi bẩn, hóa chất, chế độ ăn uống sinh hoạt không đúng cách… cũng tạo điều kiện cho bệnh viêm phổi do nấm hình thành và phát triển.

6. Viêm phổi do hóa chất

Viêm phổi do hóa chất thường hiếm gặp, ít xảy ra nhưng cực kỳ nguy hiểm vì tỷ lệ gây tử vong cao cho người bệnh. Tùy thuộc vào loại hóa chất đã phơi nhiễm mà có mức độ nguy hiểm khác nhau. Bên cạnh tổn thương phổi, các hóa chất còn có thể gây hại cho nhiều cơ quan khác. Chính vì vậy việc phòng ngừa các tác nhân gây bệnh viêm phổi là việc làm cấp thiết, tránh những hậu quả đáng tiếc xảy ra.

Nguyên nhân viêm phổi

Thông thường, mọi người thường mắc phải bệnh viêm phổi cấp tính. Các triệu chứng của bệnh sẽ xuất hiện rõ ràng ngay trong ngày đầu tiên nhiễm vi rút. Nguyên nhân gây bệnh viêm phổi có rất nhiều, cụ thể:

  • Người mắc viêm phổi do vi khuẩn
  • Nguyên nhân do virus
  • Nguyên nhân do nấm
  • Nguyên nhân gây viêm phổi do hóa chất

Triệu chứng viêm phổi

  • Triệu chứng của bệnh viêm phổi sẽ khiến người bệnh thường xuyên cảm thấy đau ngực dữ dội khi thở bình thường hoặc ho dù đang ở trong môi trường sạch sẽ, không bị ô nhiễm
  • Dấu hiệu viêm phổi thể hiện khi họ thường sẽ ra đờm hoặc chất nhầy. Biểu hiện này sẽ khiến bạn cảm thấy khá giống với tình trạng cảm cúm thông thường. Tuy nhiên nếu cùng với đó xuất hiện thêm những triệu chứng lạ khác thì bạn cũng cần cân nhắc nhé.
  • Người bị viêm phổi sẽ thường xuất hiện triệu chứng cơ thể trở nên mệt mỏi bất thường, mất khẩu vị và không muốn ăn gì trong suốt thời gian dài khiến cân nặng sụt giảm nhanh chóng. Thậm chí những món khoái khẩu cũng không khiến bạn muốn ăn
  • Người bệnh viêm phổi có biểu hiện sốt cao, luôn cảm thấy ớn lạnh và vã mồ hôi liên tục dù tiết trời mát mẻ, bình thường. Với triệu chứng này, rất có thể bệnh đã đi qua giai đoạn đầu và có diễn biến xấu hơn trước
  • Người bị viêm phổi cảm thấy buồn nôn cũng như nôn thường xuyên hơn, bên cạnh đó cũng bị tiêu chảy liên tục dù thực đơn khoa học, điều độ

Bệnh viêm phổi lây truyền qua đường nào?

Viêm phổi chủ yếu xảy ra khi các vi sinh vật xâm nhập cơ thể nên bệnh có tính truyền nhiễm cao bao gồm cả vi khuẩn, virus hay nấm.

Đối với trường hợp viêm phổi do vi khuẩn hoặc virus, một người có nguy cơ nhiễm bệnh khi:

  • Tiếp xúc gần người bệnh khi họ ho, hắt hơi, sổ mũi
  • Chạm tay bề mặt hoặc vật thể có sẵn vi sinh vật gây bệnh ở đó và đưa tay lên mũi, miệng hoặc mắt
  • Mặt khác, viêm phổi do nấm không lây nhiễm  trực tiếp từ người sang người, có khả năng lây nhiễm qua không khí, môi trường.

Thời gian ủ bệnh trong bao lâu?

  • Phần lớn trường hợp, bệnh thường xuất hiện ở dạng cấp tính với những triệu chứng thường bộc lộ rất rõ ràng trong những ngày đầu mới phát bệnh. Đặc biệt, tình trạng khó thở ngày càng trở nặng, có nguy cơ tử vong trong thời gian ngắn.
  • Trong khi đó viêm phổi mạn tính cũng có biểu hiện tương tự, thời gian bệnh kéo dài không dứt. Một người được chẩn đoán bệnh viêm phổi mạn tính khi bệnh kéo dài quá 6 tuần.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh

Bất cứ ai cũng có thể mắc bệnh viêm phổi, nếu bạn có thói quen sinh hoạt không lành mạnh hoặc không điều trị tận gốc một vài bệnh lý thường gặp, chẳng hạn như:

  • Hút thuốc lá
  • Thường xuyên bị cảm lạnh, cảm cúm hoặc viêm thanh quản
  • Có tiền sử hoặc đang mắc các bệnh về gan, tim mạch, đái tháo đường, hen suyễn…
  • Người bị HIV hoặc đang điều trị ung thư
  • Trẻ em từ 2 tuổi trở xuống
  • Những người từ 65 tuổi trở lên

Ngoài ra, trong thời gian nằm ở phòng hồi sức cấp cứu bệnh viện phải thở máy nguy cơ sẽ bị viêm phổi cao hơn.

Viêm phổi có nguy hiểm không?

Viêm phổi không thực sự nguy hiểm nếu như người bệnh được thăm khám và điều trị kịp thời. Tuy nhiên nếu như tình trạng bệnh kéo dài thì sẽ gây ra rất nhiều bệnh lý đặc biệt nghiêm trọng, thậm chí ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng của người bệnh.

Một số biến chứng nguy hiểm của bệnh viêm phổi như:

  • Nhiễm trùng huyết
  • Áp xe phổi
  • Suy hô hấp cấp
  • Tràn dịch màng phổi
  • Nhiễm trùng màng phổi
  • Ung thư phổi

Viêm phổi có chữa khỏi được không?

Hiện nay, viêm phổi hoàn toàn có thể điều trị khỏi hoàn toàn, nếu như phát hiện cơ thể có một trong số những triệu chứng như trên thì hãy đến ngay các cơ sở chuyên khoa để thăm khám và điều trị kịp thời. Các bạn hãy hoàn toàn yên tâm và tuân thủ lộ trình điều trị để mau chóng khỏi bệnh.

Điều trị bệnh viêm phổi như thế nào?

  • Bác sĩ sẽ dựa vào kết quả xét nghiệm, chẩn đoán mức độ bệnh ra sao, từ đó sẽ lên phác đồ điều trị phù hợp cho từng bệnh nhân.
  • Nếu bạn bị viêm phổi do vi khuẩn, thông thường bác sĩ sẽ dùng kháng sinh để điều trị.
  • Đối với trường hợp viêm phổi do nhiễm virus, dùng kháng sinh cũng không có tác dụng. Trường hợp này bác sĩ sẽ khuyên bạn nghỉ ngơi, uống nhiều nước nhằm làm loãng đờm và chất nhầy trong cơ thể, uống thuốc hạ sốt khi bị sốt cao trên 39 độ C.
  • Viêm phổi do nấm có thể được điều trị tận gốc bằng thuốc chống nấm.
  • Aspirin, ibuprofen hoặc paracetamol có thể được chỉ định nhằm kiểm soát tốt triệu chứng viêm phổi, giảm bớt cảm giác khó chịu cho người bệnh.
  • Nếu bệnh trở nặng, nghiêm trọng hoặc có bất kỳ dấu hiệu biến chứng nào bác sĩ sẽ đề nghị bạn nhập viện và cải thiện khả năng hô hấp với máy thở.
  • Bất kỳ viêm phổi loại nào bạn cũng mất nhiều thời gian điều trị và phục hồi, do đó bạn cần nghỉ ngơi nhiều, ăn uống đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết để nhanh chóng lấy lại sức khỏe.

Phòng ngừa bệnh viêm phổi ra sao?

Một thực tế cho thấy rằng việc điều trị viêm phổi là cực kỳ tốn kém, hao tổn sức lực, khiến người bệnh phải chịu nhiều đau đớn nhưng kết quả có thể không đem lại như ý muốn. Chính vì thế, để tránh mọi trường hợp xấu nhất xảy ra, bạn cần chủ động phòng ngừa bằng việc thay đổi những thói quen sau đây:

  • Hạn chế và cố gắng bỏ hẳn thuốc lá, không tiếp xúc với khói thuốc vì đây là nguyên nhân chủ yếu gây ra bệnh viêm phổi hiện nay
  • Giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, đặc biệt là phải thường xuyên rửa sạch tay với xà phòng hoặc nước sát khuẩn vì đây là bộ phận tiếp xúc với mặt chúng ta nhiều nhất, dễ dẫn vi khuẩn thông qua mũi xâm nhập vào phổi
  • Để phòng tránh viêm phổi, mọi người cần cảnh giác và tránh tiếp xúc với các đối tượng có biểu hiện mắc bệnh truyền nhiễm
  • Xây dựng chế độ hoạt động thể thao lành mạnh, khoa học. Bên cạnh đó, thực đơn ăn uống hàng ngày cũng phải đảm bảo đủ chất, đủ lượng và không có thuốc trừ sâu, kích thích.

Nguồn tham khảo:

Nguồn en.wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Pneumonia, cập nhật ngày 24/05/2021

Nguồn uy tín Healthyungthu: https://healthyungthu.com/glossary/viem-phoi/, cập nhật ngày 24/05/2021

This entry was posted in . Bookmark the permalink.