Acid folic là một dạng vitamin nhóm B, quan trọng trong cơ thể giúp tạo ra các tế bào máu, góp phần cho sự phát triển của ống thần kinh. Do vậy mà thiếu Axit Folic gây ảnh hưởng không nhỏ cho người bệnh, nhất là phụ nữ thời kỳ mang thai. Hãy cùng Healthy ung thư tìm hiểu chi tiết hơn qua bài viết sau nhé!
Acid folic là gì?
- Loại vitamin này giúp xây dựng cơ, tăng cường tế bào, hình thành hemoglobin. Hơn nữa, nó cũng cung cấp cứu trợ từ rối loạn tâm thần và tình cảm.
- Nó còn có tên gọi khác là vitamin B9. Là một thành viên của vitamin nhóm B, vitamin tan trong nước. Để cung cấp đủ nhu cầu hàng ngày, chúng ta phải đưa vitamin này vào thực đơn ăn uống. Cơ thể con người có khả năng sản sinh ra vitamin thiết yếu này. Khi được sinh ra, nó được lưu trữ trong gan.
- Những nhu cầu hàng ngày của cơ thể người sử dụng một phần của lượng vitamin. Nó được thải ra khỏi cơ thể thông qua bài tiết. Nó thực hiện một số chức năng quan trọng nhất của cơ thể. Bao gồm mọi thứ từ hình thành RBC đến sản xuất năng lượng.
- Như vậy, đến đây bạn đã biết được axit folic là gì. Chúng ta sẽ đi sâu hơn về tác dụng của axit folic.
Hàm lượng
Acid folic có những dạng và hàm lượng sau:
- Viên nang, thuốc uống: 5 mg, 20 mg.
- Dung dịch, thuốc tiêm, như sodium folate: 5 mg/mL.
- Viên nén, thuốc uống: 400 mcg, 800 mcg, 1 mg.
- Viên nén, thuốc uống [không chất bảo quản]: 400 mcg, 800 mcg.
Tác dụng của Acid folic đối với sức khỏe
- Cải thiện sức khỏe tim mạch
- Ngăn chặn đột quỵ
- Tác dụng của axit folic trong việc làm giảm nguy cơ ung thư
- Ngăn ngừa khuyết tật khi sinh
- Xây dựng cơ bắp
- Tăng cường sự hình thành RBC
- Tác dụng của axit folic trong hoạt động của Coenzyme
- Tăng mức độ Hemoglobin
- Tác dụng của Acid folic trong điều trị rối loạn tâm thần
Acid folic chống chỉ định trong trường hợp nào?
Acid folic được sử dụng như một loại thuốc tạo máu, giúp điều trị chứng thiếu máu và Acid folic. Tuy nhiên, chúng không được sử dụng ở một số trường hợp sau:
- Người bị thiếu máu tán huyết hoặc đa hồng cầu
- Người mẫn cảm với Acid folic
Một số lưu ý trước khi dùng Acid folic?
- Bạn không nên sử dụng thuốc này nếu bạn đã từng bị dị ứng với acid folic.
- Trước khi dùng acid folic, hãy cho bác sĩ biết nếu bạn bị bệnh thận (hoặc đang lọc máu), nhiễm trùng, nghiện rượu hoặc có bất kỳ loại thiếu máu nào chưa được bác sĩ chẩn đoán và xác nhận.
- Nói chuyện với bác sĩ của bạn về việc dùng acid folic trong khi mang thai hoặc trong khi cho con bú. Acid folic đôi khi được sử dụng kết hợp với các loại thuốc khác để điều trị bệnh thiếu máu ác tính. Tuy nhiên, acid folic sẽ không điều trị thiếu vitamin B12 và sẽ không ngăn ngừa tổn thương có thể xảy ra đối với tủy sống.
- Nồng độ acid folic cao có thể che giấu sự thiếu hụt vitamin B12, vì vậy hãy nói chuyện với bác sĩ trước khi dùng acid folic. Ngoài ra, hãy cho bác sĩ, dược sĩ biết về các loại thuốc bạn đang sử dụng, bao gồm cả thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, vitamin và thảo dược.
Liều dùng Acid folic
Liều dùng với người lớn
- Đối với thiếu acid folic, liều thông thường là 250 mcg (microgam) đến 1 mg (miligam) mỗi ngày.
- Để giảm nguy cơ ung thư ruột kết, 400 mcg mỗi ngày.
Để điều trị nồng độ homocysteine cao trong máu:
- 200 mcg đến 15 mg/ ngày đã được sử dụng, mặc dù 800 mcg đến 1 mg/ ngày dường như là hiệu quả nhất.
- Ở những người bị bệnh thận giai đoạn cuối, nồng độ homocysteine cao có thể khó điều trị hơn, và liều 800 mcg đến 40 mg/ ngày đã được sử dụng. Các kế hoạch liều khác như 2,5 đến 5 mg 3 lần mỗi tuần cũng đã được sử dụng.
- Để cải thiện phản ứng với thuốc điều trị trầm cảm, 200 đến 500 mcg mỗi ngày đã được sử dụng.
- Đối với bệnh bạch biến, 5 mg thường được thực hiện hai lần mỗi ngày.
- Để giảm độc tính gây ra bởi thuốc methotrexate: 1 mg/ ngày có lẽ là đủ, nhưng có thể sử dụng tới 5 mg/ ngày.
- Để ngăn ngừa thoái hóa điểm vàng, acid folic 2,5 mg, vitamin B12 (cyanocobalamin) 1000 mg và vitamin B6 (pyridoxine) 50 mg mỗi ngày.
Liều dùng với trẻ em
- Đối với việc mở rộng nướu gây ra bởi thuốc phenytoin (6-15 tuổi) acid folic 500 mcg mỗi ngày đã được sử dụng.
- Lượng tiêu thụ đầy đủ (AI) cho trẻ sơ sinh là 65 mcg cho trẻ sơ sinh 0-6 tháng và 80 mcg cho trẻ 7-12 tháng tuổi. Liều lượng đề nghị gồm cả folate thực phẩm và acid folic từ thực phẩm tăng cường và chất bổ sung là: Trẻ em 1-3 tuổi 150 mcg; Trẻ em 4-8 tuổi 200 mcg; Trẻ em 9-13 tuổi 300 mcg; Trẻ trên 13 tuổi 400 mcg; Mức tiêu thụ trên mức chấp nhận được (UL) của folate là 300 mcg đối với trẻ em 1-3 tuổi, 400 mcg đối với trẻ em 4-8 tuổi, 600 mcg đối với trẻ em 9-13 tuổi, 800 mcg đối với thanh thiếu niên 14-18 tuổi và 1 mg cho mọi người trên 18 tuổi.
Liều dùng Acid folic với người đang mang thai và cho con bú
Để ngăn ngừa khuyết tật ống thần kinh, ít nhất 400 mcg acid folic mỗi ngày từ các chất bổ sung hoặc thực phẩm tăng cường nên được thực hiện bởi những phụ nữ có khả năng mang thai và tiếp tục trong tháng đầu tiên của thai kỳ. Phụ nữ có tiền sử mang thai trước phức tạp do dị tật ống thần kinh như vậy thường mất 4 mg mỗi ngày bắt đầu một tháng trước và tiếp tục trong 3 tháng sau khi thụ thai.
Cách dùng Acid folic hiệu quả
- Acid folic có dạng viên, thường được thực hiện một lần một ngày. Hãy uống viên thuốc với một ly nước đầy có hoặc không có thức ăn đều được. Thực hiện theo các hướng dẫn trên nhãn thuốc và yêu cầu bác sĩ hoặc dược sĩ của bạn giải thích bất kỳ phần nào bạn không hiểu.
- Nếu bạn đang dùng acid folic để điều trị thiếu hụt, có lẽ bạn sẽ cảm thấy tốt hơn nhanh chóng, thường trong vòng 24 giờ. Tuy nhiên, đừng ngừng dùng thuốc này cho đến khi bác sĩ bảo bạn làm như vậy.
Nên làm gì khi uống quá liều Acid folic?
Các triệu chứng quá liều có thể bao gồm tê hoặc ngứa ran, đau miệng hoặc lưỡi, yếu, mệt mỏi cảm thấy bối rối hoặc khó tập trung. Tìm kiếm sự chăm sóc y tế khẩn cấp nếu bạn nghĩ rằng đã sử dụng quá nhiều thuốc này.
Nên làm gì khi quên Acid folic?
Dùng liều đã quên ngay khi bạn nhớ nó. Tuy nhiên, nếu gần đến giờ dùng liều tiếp theo, hãy bỏ qua liều đã quên và tiếp tục lịch dùng thuốc thường xuyên. Đừng dùng một liều gấp đôi để bù cho một lần bỏ lỡ.
Tác dụng phụ Acid folic
- Không có tác dụng phụ nghiêm trọng khi dùng acid folic. Ngay cả khi một người dùng nhiều hơn mức cần thiết, không có lý do gì để lo lắng. Vì acid folic tan trong nước, bất kỳ lượng dư thừa nào sẽ được truyền qua nước tiểu một cách tự nhiên.
- Trong một số trường hợp có tác dụng phụ gây đau dạ dày, buồn nôn, chán ăn (ăn mất ngon), cáu gắt, phiền muộn, đầy hơi, vị đắng hoặc khó chịu trong miệng, rối loạn giấc ngủ. Nếu bạn lo lắng hoặc xuất hiện các bất thường về sức khỏe cần liên hệ bác sĩ để được tư vấn.
- Ngoài ra, trong những trường hợp hiếm hoi, phản ứng dị ứng hoặc phản vệ đã xảy ra với các triệu chứng bao gồm nổi mề đay, khó thở hoặc khó nuốt, lúc này hãy gọi Trung tâm Cấp cứu 115 hoặc đến khoa Hồi sức Cấp cứu gần nhất
Tương tác thuốc
- Dùng đồng thời acid folic với cholestyramine (Prevalite, Questran, Questran Light) có thể làm giảm sự hấp thu acid folic. Bệnh nhân dùng cả hai loại thuốc nên uống acid folic 1 giờ trước hoặc 4 – 6 giờ sau khi dùng cholestyramine.
- Acid folic có thể ảnh hưởng methotrexate (Trexall, Rhuematrex, MTX), một loại thuốc dùng để điều trị bệnh ung thư. Methotrexate hoạt động bằng cách giảm tác dụng của acid folic và do đó, dùng các loại thuốc này với nhau có thể làm giảm hiệu quả của methotrexate.
- Bổ sung acid folic có thể làm giảm nồng độ trong máu của một số loại thuốc chống động kinh bao gồm phenytoin (Dilantin), fosphenytoin (Ceritherx), primidone (Mysoline) và phenobarbital (Luminal) do đó làm giảm hiệu quả của chúng. Ngoài ra, những loại thuốc này cũng có thể làm giảm nồng độ acid folic trong máu.
- Sulfasalazine (Azulfidine) có thể làm giảm khả năng hấp thụ acid folic của cơ thể.
- Acid folic có thể làm giảm hiệu quả của pyrimethamine (Daraprim), một loại thuốc dùng để điều trị nhiễm ký sinh trùng.
Cách bảo quản
Các chế phẩm acid folic nên được bảo quản ở nhiệt độ phòng trong khoảng từ 15 độ C đến 30 độ C. Giữ các loại thuốc tránh xa tầm tay của trẻ em.
Acid folic có giá bao nhiêu và bán ở đâu?
- Hiện tại, trên thị trường có nhiều nhà sản xuất với quy trình, biệt dược khác nhau. Chính vì vậy, giá bán thường không giống nhau. Cụ thể:
- Acid Folic MKP với hàm lượng Acid folic 5 mg do nhà sản xuất Công ty Cổ phần hóa dược phẩm Mekophar có giá 32.000 VNĐ/ 1 hộp (10 vỉ/ 10 viên).
- Folacid với hàm lượng Acid folic 5 mg do nhà sản xuất Công ty Cổ phần Dược phẩm dược liệu Pharmedic có giá 45.000 VNĐ/ hộp.
- Acid folic được bày bán ở các cửa thuốc Tây trên toàn quốc. Mức giá bán có thể dao động tùy thuộc từng cửa hàng.
Câu hỏi thường gặp
Dưới đây là những câu hỏi mọi người thường đặt ra với axit folic. Chúng bao gồm:
Các dạng bổ sung của axit folic
Cách tốt nhất là bổ sung vitamin này qua chế độ ăn uống. Trong trường hợp cần thiết, bạn có thể bổ sung nó qua đường ăn uống. Hiện tại, bạn có thể bổ sung vitamin B9 thông qua:
- Viên uống bổ sung vitamin B9
- Dạng tiêm
Axit folic có tác dụng gì đối với cơ thể phụ nữ?
- Nếu một phụ nữ có đủ axit folic trong cơ thể trước khi mang thai, nó có thể giúp ngăn ngừa các dị tật bẩm sinh lớn về não và cột sống của em bé.
- Các dị tật bẩm sinh này là dị tật ống thần kinh. Do đó, bạn cần bổ sung axit folic mỗi ngày, bắt đầu từ trước khi mang thai để giúp ngăn ngừa dị tật ống thần kinh.
Tôi nên bổ sung axit folic vào buổi sáng hay buổi tối khi nào?
Nếu bạn đang bổ sung axit folic mỗi ngày, hãy uống vào cùng một thời điểm mỗi ngày, vào buổi sáng hoặc buổi tối. Bạn có thể uống nó sau bữa ăn với nước hoặc uống cùng bữa ăn. Nếu quên, hãy uống ngay khi nhớ ra.
Ai cần đến vitamin B9?
Tất cả phụ nữ cần 400 mcg axit folic mỗi ngày. Phụ nữ có thể mang thai nên bổ sung 400 đến 800 mcg axit folic từ vitamin hoặc từ thực phẩm bổ sung axit folic.
Vitamin B9 có giúp tóc mọc không?
- Axit folic chịu trách nhiệm chính cho sự phát triển của tế bào khỏe mạnh. Những tế bào này bao gồm những tế bào được tìm thấy bên trong các mô da cũng như trong tóc và móng tay.
- Những tác động như vậy đối với mái tóc đã thúc đẩy sự quan tâm đến axit folic như một biện pháp điều trị mọc tóc có thể. Ngoài ra, nó còn giúp giữ cho các tế bào hồng cầu khỏe mạnh.
Axit folic có phải sắt không?
- Đây là câu hỏi của rất nhiều người khi tìm hiểu về axit folic. Có thể thấy, đây là hai chất hoàn toàn khác nhau. Axit folic chính là một dạng vitamin B, hoàn toàn không phải là sắt. Sắt là chất khoáng hay là nguyên tố vi lượng, hỗ trợ quá trình tạo hồng cầu.
- Cả hai chất này đều vô cùng cần thiết để bổ sung dưỡng chất cho cơ thể, đặc biệt giúp mẹ bầu có thể đảm bảo thai nhi phát triển bình thường. Phụ nữ mang thai trong thời kỳ đầu cần thiết bổ sung hai chất này để mẹ và bé đều khỏe mạnh.
Axit folic có ở đâu?
Axit folic có mặt tự nhiên trong thức ăn và cũng có thể thu từ thuốc uống bổ trợ. Những thực phẩm có nguồn axit folic dồi dào bao gồm:
- Các loại rau như rau chân vịt, rau diếp cá, đậu bắp, măng tây, củ cải, bông cải xanh, cải bruxen và rau bina cùng các loại hạt như đậu khô, đậu hà lan hay men, nấm.
- Trái cây như chuối, dưa gang, chanh, nước ép cam, bưởi.
- Gan và thận bò.
Ngoài ra các nhà sản xuất thường thêm axit folic vào trong các loại thực phẩm như sữa, ngũ cốc, bột mì, bánh mì, mì ống, nguyên liệu làm bánh, bánh quy, bánh cookie.
Thiếu acid folic gây ảnh hưởng gì?
Thông thường, nhu cầu acid folic của cơ thể gần như được đáp ứng thông qua một chế độ ăn uống đầy đủ. Nguyên nhân thiếu acid folic thường xuất phát từ quá trình ăn uống kém trong thời gian dài, gây những ảnh hưởng nghiêm trọng cho sức khỏe, cụ thể:
- Thiếu acid folic gây bệnh thiếu máu hồng cầu to, tương tự như với triệu chứng thiếu máu do thiếu vitamin B12. Bệnh đặc biệt nguy hiểm đối với phụ nữ đang mang thai do tăng nguy cơ sảy thai, thai lưu, sinh non, trẻ nhẹ cân, suy dinh dưỡng,…
- Thiếu acid folic gây bệnh tiêu chảy và rối loạn hấp thu mỡ, bệnh hay gặp ở vùng nhiệt đới với các biểu hiện: thiếu máu, viêm lưỡi, viêm miệng, thiếu dịch vị, tiêu chảy phân nhầy mỡ,…
- Thiếu acid folic còn là nguyên nhân gây nên các dị tật bẩm sinh ở trẻ như: dị tật ống thần kinh, tật nứt đốt sống, khuyết sọ hoặc vô sọ,…
Thừa acid folic gây ảnh hưởng gì?
Acid folic là một vitamin tan trong nước, lượng dư thừa thường được cơ thể đào thải ra bên ngoài thông qua nước tiểu. Do vậy, thường ít gặp các triệu chứng thừa acid folic. Tuy nhiên, nếu sử dụng acid folic có hàm lượng quá cao, vượt quá nhu cầu của cơ thể trong thời gian dài có thể dẫn đến một số nguy cơ sau:
- Ngộ độc acid folic với các biểu hiện: buồn nôn, chóng mặt, ăn không ngon, rối loạn giấc ngủ,…
- Thừa acid folic có thể làm mờ các triệu chứng của thiếu vitamin B12 trên lâm sàng.
- Khiến cơn co giật nặng nề hơn ở những người bị rối loạn co giật.
- Đối với phụ nữ mang thai, quá liều acid folic có thể dẫn đến các triệu chứng như đầy hơi, chán ăn, buồn nôn,rối loạn thần kinh trung ương dễ nhầm lẫn với các triệu chứng ốm nghén. Bên cạnh đó, điều này còn hạn chế quá trình trao đổi chất ở thai nhi. Đặc biệt là quá trình hấp thu kẽm gây nên nguy cơ trẻ sinh ra nhẹ cân, kém phát triển thể chất và trí tuệ sau này.
Trên đây là thông tin về Acid folic, người bệnh có thể tham khảo để hiểu rõ hơn về thành phần, công dụng cũng như tác dụng phụ của thuốc. Bên cạnh việc uống thuốc, để đảm bảo an toàn, các chuyên gia khuyên bệnh nhân nên bổ sung Acid folic thông qua các nguồn thực phẩm tự nhiên như thịt gia cầm, mầm lúa mì và cam, chanh.
Bác sĩ Võ Lan Phương
Nguồn tham khảo: https://vi.wikipedia.org/wiki/Acid_folic
Sở trưởng chuyên môn:
Chuẩn đoán điều trị cho bệnh nhân ung bướu
Nắm vững chuyên môn ngành dược.
Tư vấn dinh dưỡng, sức khỏe.
Có kinh nghiệm trên 6 năm chẩn đoán và kê đơn.
Kỹ năm nắm bắt và cập nhật các thông tin mới liên quan đến hoạt chất, tá dược, máy móc ngành dược ở Việt Nam và thế giới.
Kỹ năng thực hiện nghiên cứu sản phẩm thuốc
Tinh thần làm việc có trách nhiệm, cẩn thận, tỉ mỉ và chính xác.
Đọc và hiểu thông thạo tiếng anh ngành dược.
Kinh nghiệm kê đơn điều trị với các loại thuốc đặc trị, điều trị ung thư
Quá trình công tác:
2013-1015: Bác sĩ tại Bệnh viện đại học y dược.
2015 - Đến nay: Bác sĩ, chuyên viên tư vấn sức khỏe, tư vấn thông tin về các loại thuốc đặc trị , điều trị ung bướu tại Healthy Ung Thư.
Bác sĩ Võ Lan Phương luôn nhiệt tình, niềm nở hết mình vì bệnh nhân sẵn sàng giải đáp mọi thắc mắc về sức khỏe, các dòng thuốc thông dụng, thuốc kê đơn, thuốc đặc trị.
